Chyba nie jestem jedyną osobą, którą tak wciągnęła historia Puncha, małego makaka, który nawiązał więź z pluszową zabawką po tym, jak został porzucony przez matkę.
Punch nadal przyciąga uwagę ludzi na całym świecie. Widzowie śledzą jego interakcje z innymi makakami, które bywają zarówno łagodne, jak i brutalne.
Eksperci zajmujący się zachowaniem naczelnych rzucają nowe światło na poruszającą historię Puncha. Wyjaśniają także, dlaczego czasami można zobaczyć, jak inne małpy go „prześladują”.
Wiele osób prawdopodobnie widziało już Puncha , małego makaka, którego historia podbiła internet. Młoda małpka stała się viralem po tym, jak została sfilmowana, jak trzyma i przytula pluszowego zwierzaka. Zabawka jest niemal tak duża jak mały makak. Punch mieszka w zoo Ichikawa City, na wschód od Tokio.
Opiekunowie z zoo ujawnili później, że makak japoński został odrzucony przez matkę krótko po urodzeniu, w lipcu ubiegłego roku. Bez opieki matki, niemowlę zaczęło kurczowo trzymać się pluszowej zabawki, którą personel określa jako swego rodzaju „matkę zastępczą”.
Wzruszające nagranie szybko rozprzestrzeniło się w Internecie, wywołując gwałtowny wzrost liczby odwiedzających zoo. Stało się nawet inspiracją do parodii w programie Saturday Night Live.
Dlaczego Punch został odrzucony przez swoją mamę?
Jak twierdzą pracownicy zoo w Tokio, matka Puncha była mamą po raz pierwszy. Urodziła dziecko w czasie ekstremalnej fali upałów, a te dwa czynniki mogą znacznie zwiększać stres.
„Istnieją dowody na to, że na instynkt macierzyński wpływają okresy stresu środowiskowego lub żywieniowego, w których matki mogą nie mieć wystarczających zasobów, aby zapewnić byt swojemu potomstwu” – powiedziała Zanna Clay, psycholog rozwojowa specjalizująca się w prymatologii, w wywiadzie dla Bored Panda.
„Jednym z takich przykładów mogą być fale upałów”.
Jessica Mayhew, która bada zachowania społeczne naczelnych, dodała, że opieka macierzyńska jest u naczelnych w dużej mierze wyuczona.
„Bycie rodzicem jest wyzwaniem, nawet w najlepszych okolicznościach” – wyjaśniła.
„Opieka macierzyńska u naczelnych jest umiejętnością nabywaną przez całe życie i kształtowaną przez możliwość obserwowania doświadczonych matek”.
Mayhew zauważyła, że odrzucenie jest częstsze w niewoli, szczególnie wśród matek rodzących po raz pierwszy. Zwróciła również uwagę, że makaki japońskie żyją w ścisłych hierarchiach matrylinearnych, co oznacza, że niska pozycja społeczna matki Puncha mogła przyczynić się do odrzucenia.
Dlaczego Punch nawiązał więź z pluszową zabawką?
Małe makaki japońskie instynktownie trzymają się ciała matki po urodzeniu, aby rozwinąć siłę mięśni i zyskać poczucie bezpieczeństwa. Po porzuceniu Puncha, opiekunowie zapewnili mu kilka miękkich przedmiotów, w tym ręczniki i zabawki.
Zawsze wybierał pluszowego orangutana, którego przytulał, z którym spał i do którego wracał, gdy czuł się zestresowany.
Według Alison Behie takie zachowanie ma wyraźny precedens.
„Badania przeprowadzone w latach 50. XX wieku przez Harlow wykazały, że młode małpki odebrane matkom chętniej trzymały się figurki wykonanej z materiału niż z drutu” – powiedziała w wywiadzie dla Bored Panda.
„Możliwe, że symuluje to uczucie bycia przy matce. Chociaż w żaden sposób nie zastąpi to opieki macierzyńskiej, może zapewnić komfort”.
Clay dodała, że wygląd zabawki przypominającej wyglądem naczelne mógł sprawiać, że była ona szczególnie atrakcyjna w porównaniu z innymi miękkimi przedmiotami.
Czy Punch jest prześladowany przez inne małpy?
Nagrania pokazujące, jak Punch jest ciągnięty lub goniony przez dorosłe makaki, wywołały zaniepokojenie w Internecie.
Jednak zdaniem ekspertów takie zachowanie – choć nieprzyjemne dla oka – jest typowe.
Jak wspomniano, makaki japońskie żyją w ścisłych hierarchiach matrylinearnych, gdzie rodziny o wyższej pozycji dominują nad rodzinami o niższej pozycji. Nawet gdyby Punch miał matkę, prawdopodobnie i tak spotkałby się z tego rodzaju agresją.
„W społecznościach makaków dominujące samice i ich potomstwo regularnie okazują agresję wobec rodzin mniej dominujących, aby utrzymać pozycję” – wyjaśniła Behie. „Nie należy tego postrzegać jako zastraszania ani poważnej agresji”.
Innymi słowy, brak opieki macierzyńskiej sprawia, że Punch jest bezbronny.
„Niektóre osoby wykorzystają tę okazję, by zamanifestować dominację poprzez agresję, podczas gdy inne mogą interweniować i okazywać opiekuńcze zachowania” – powiedziała Alison Behie. „Podobnie jak ludzie, małpy reagują na wrażliwość w bardzo różny sposób”.
Dlaczego Punch pielęgnuje swoją zabawkę?
W kilku filmach widać, jak Punch pielęgnuje pluszowego zwierzaka i podchodzi do innych małp, jakby oczekiwał, że to one będą go pielęgnować.
„Pielęgnacja jest niezbędnym spoiwem społecznym dla makaków” – wyjaśnił Mayhew. „Zmniejsza stres i pomaga budować oraz naprawiać więzi społeczne”.
Dodała, że chociaż Punch ćwiczy normalne zachowania pielęgnacyjne, zabawka nie może się odwzajemnić, co mogłoby spowolnić jego rozwój społeczny bez prawdziwych partnerów.
Behie zauważyła, że Punch prawdopodobnie naśladuje to, co obserwuje u innych małp.
Jeden z opiekunów Puncha, Kosuke Shikano, opisał młodego makaka jako „silnego psychicznie” i zauważył, że szybko dochodzi do siebie po konfrontacjach.
Czy Punch w końcu zintegruje się z grupą?
Clay powiedziała, że odrzucenie przez matkę nie skazuje Puncha na porażkę. Choć może skutkować trwałymi problemami natury społecznej.
„Możliwe, że w pewnym momencie inny członek grupy go adoptuje. To mogłoby naprawdę pomóc w jego rozwoju” – powiedziała. „Ale te małpy są bardzo odporne”.
Carla Litchfield, psycholog ochrony środowiska z Uniwersytetu w Adelajdzie, podkreśliła inteligencję makaków japońskich. A także ich częste wykorzystywanie w badaniach biomedycznych i neurologicznych w Japonii. Zauważyła również, że makaki są czasami odstrzeliwane z powodu niszczenia upraw.
„Ta historia o Punchu podkreśla skutki utraty siedlisk, zmiany klimatu, dobrostanu zwierząt w ogrodach zoologicznych i siłę mediów społecznościowych w łączeniu ludzi ze zwierzętami” – powiedział Litchfield.
Dodała przestrogę dotyczącą potencjalnych wad sławy Puncha w sieci. „Miejmy jednak nadzieję, że miliony lajków i uwagi w mediach społecznościowych nie zaostrzą problemu. Jakiego? Nielegalnego handlu małymi małpkami w celu nabycia ich jako egzotycznych zwierząt domowych. Niestety wszyscy uważają, że małe małpki są urocze i świetnie nadawałyby się na zwierzęta domowe.”
„Małpy szybko dorastają. Punch będzie dorosły za cztery lata – i ludzie nie uważają ich już za urocze i łatwe do opanowania. Małpy powinny żyć w zgodzie z innymi małpami. Są istotami społecznymi i potrzebują towarzystwa przedstawicieli własnego gatunku, aby rozwijać się psychicznie i fizycznie”.
Litchfield zwróciła również uwagę, że Punch nie jest pierwszym zwierzęciem z zoo, które przyciągnęło uwagę całego świata. Porównała go do Moo Denga, młodego hipopotama karłowatego z Tajlandii, który w 2024 roku skradł serca wielbicieli swoim uporem i naturalnym talentem do bycia gwiazdą.
Na razie podróż Puncha trwa nadal — naznaczona stratą, odpornością i miękką zabawką, która zapewniła mu pocieszenie, gdy najbardziej tego potrzebował.
CZYTAJ WIĘCEJ:
Zoo podaje nowe informacje na temat małpki Punch po obawach dotyczących jej wyglądu
